Geplaatst op
Denk je aan een carrière in het onderwijs, maar weet je niet precies welke mogelijkheden er zijn? Banen in het onderwijs gaan veel verder dan alleen lesgeven. Van directe leerlingbegeleiding tot technische ondersteuning en management: de sector biedt een breed scala aan functies. In dit artikel krijg je een compleet overzicht van alle onderwijsbanen, zodat je de functie kunt vinden die bij jou past.
Lesgevende functies: voor de klas staan
Leraar/leerkracht (PO, VO, MBO, HBO, WO)
Dit is de meest bekende functie in het onderwijs. Leraren geven les aan leerlingen of studenten en zijn verantwoordelijk voor de overdracht van kennis en vaardigheden. In het primair onderwijs (PO) geef je alle vakken, terwijl je in het voortgezet onderwijs (VO) en hoger onderwijs vaak gespecialiseerd bent in één of twee vakken. Voor deze functie heb je een onderwijsbevoegdheid nodig.
Vakleerkracht (gym, muziek, handvaardigheid)
Vakleerkrachten geven les in specifieke vakken zoals lichamelijke opvoeding, muziek of beeldende vorming. Ze werken vaak op meerdere scholen en hebben een specialistische opleiding gevolgd.
Gastdocent en hybride docent
Een gastdocent geeft tijdelijk les, bijvoorbeeld als vervanging of voor een specifiek project. Een hybride docent combineert lesgeven met een andere baan, vaak vanuit het bedrijfsleven. Dit is populair in het MBO en HBO.
Onderwijsondersteunend personeel (OOP): onmisbaar achter de schermen
Onderwijsondersteunend personeel functies zijn alle banen waarbij je niet zelfstandig voor de klas staat, maar wel cruciaal bent voor de schoolorganisatie. Dit is een breed veld met veel verschillende rollen.
Directe leerlingbegeleiding (onderwijsassistent, leraarondersteuner, TOA)
Een onderwijsassistent helpt leraren in de klas bij het begeleiden van leerlingen. Je ondersteunt bij activiteiten, helpt individuele leerlingen en zorgt voor een goede sfeer. Een leraarondersteuner heeft vaak een specifieke taak, zoals begeleiding van leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte. De Technisch Onderwijsassistent (TOA) ondersteunt bij technische vakken en praktijklessen, vooral in het VO en MBO. Voor deze functies, lijst en voortgezet onderwijs, heb je vaak een MBO-diploma nodig.
Zorg en begeleiding (intern begeleider, decaan, remedial teacher)
Een intern begeleider (IBer) coördineert de zorg voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. Een decaan begeleidt leerlingen in het VO bij loopbaankeuzes en persoonlijke problemen. Een remedial teacher geeft extra ondersteuning aan leerlingen met leer- of gedragsproblemen.
Facilitair en techniek (conciërge, ICT-beheerder, systeembeheerder)
De conciërge zorgt voor het onderhoud en de veiligheid van het schoolgebouw. Een ICT-beheerder beheert de computers, netwerken en digitale leeromgevingen. Deze functies zijn essentieel voor een goed draaiende school.
Management en staf: de school als organisatie
Schoolleider, directeur en bestuurder
Een schoolleider of directeur geeft leiding aan een team van docenten en bepaalt het onderwijsbeleid. Een bestuurder werkt op bestuursniveau en is verantwoordelijk voor meerdere scholen binnen een stichting. Deze managementfuncties in het onderwijs vragen om leiderschapservaring en vaak een masteropleiding.
Beleidsmedewerker, HR-adviseur en roostermaker
Een beleidsmedewerker werkt aan onderwijsvernieuwing en kwaliteitsbeleid. Een HR-adviseur regelt personeelszaken zoals werving en arbeidsvoorwaarden. Een roostermaker plant lessen en zorgt dat er altijd voldoende docenten beschikbaar zijn.
Werken in het onderwijs zonder lesbevoegdheid: wat zijn de opties?
Je hoeft geen lerarenopleiding te hebben om in het onderwijs te werken. Functies zoals onderwijs assistent, conciërge, ICT-beheerder en beleidsmedewerker vragen om andere kwalificaties. Ook als TOA of leraarondersteuner kun je zonder lesbevoegdheid aan de slag. Vanuit deze functies kun je later doorgroeien naar een lesgevende functie, bijvoorbeeld via een deeltijd PABO of een kopopleiding.
Veelgestelde vragen over onderwijsfuncties
Welk diploma heb ik nodig? Dat verschilt per functie. Voor lesgevende functies heb je een HBO-diploma nodig, voor ondersteunende functies vaak een MBO-diploma.
Waar vind ik vacatures onderwijs? Kijk op gespecialiseerde vacaturesites of de websites van schoolbesturen.
Gerelateerde berichten
Effectieve scriptiebegeleiding voor succes
Het schrijven van een scriptie is een uitdagend en intensief proces dat veel van een student vraagt. Van het formuleren van een duidelijk...